Veel mensen met trauma herkennen het gevoel dat hun lichaam voortdurend “aan” staat. Alsof er altijd spanning aanwezig is. Alsof ontspannen nooit helemaal lukt. Sommigen ervaren juist het tegenovergestelde: leegte, vermoeidheid, afsluiten of het gevoel nergens echt bij te kunnen komen.
Vaak denken we dan dat er iets “mis” is met ons.
Maar in werkelijkheid reageert het zenuwstelsel precies zoals het ooit heeft geleerd te overleven.
Binnen moderne traumatherapie speelt de nervus vagus hierin een belangrijke rol.
De nervus vagus, ook wel de zwervende zenuw genoemd, is één van de belangrijkste zenuwen van ons autonome zenuwstelsel. Deze zenuw loopt vanuit de hersenen door het hele lichaam en staat in verbinding met onder andere:
De nervus vagus helpt ons schakelen tussen:
Je zou kunnen zeggen:
de nervus vagus is een soort interne veiligheidsradar van het lichaam.
Hij scant voortdurend:
Ben ik veilig? Of moet ik mezelf beschermen?
Wanneer iemand langdurige stress, onveiligheid of trauma heeft meegemaakt, is dit vaak het lichamelijke systeem dat ontregeld wordt.
Het zenuwstelsel leert dan dat de wereld niet veilig is. Daardoor blijft het lichaam automatisch reageren vanuit overleving.
Dat kan zich uiten in:
Veel mensen proberen deze reacties rationeel te begrijpen of te controleren. Maar trauma zit niet alleen in gedachten opgeslagen, het zit ook in het zenuwstelsel.
Het lichaam onthoudt wat het hoofd soms allang begrijpt.
Binnen traumatherapie wordt vaak gewerkt vanuit de polyvagaaltheorie van Stephen Porges. Deze theorie beschrijft hoe ons zenuwstelsel voortdurend schakelt tussen verschillende staten van veiligheid en overleving.
Globaal zijn er drie belangrijke toestanden:
Wanneer de nervus vagus goed gereguleerd is, voelen we:
Het lichaam staat open voor contact, herstel en ontspanning.
Bij het ervaren van gevaar schakelt het lichaam naar actie:
Het zenuwstelsel probeert je veilig te houden.
Wanneer vluchten of vechten niet mogelijk voelt, kan het systeem juist afsluiten:
Ook dit is een beschermingsmechanisme van het lichaam.
Veel mensen met trauma begrijpen rationeel allang dat ze nu veilig zijn. En toch reageert het lichaam anders. Dat komt omdat trauma diep opgeslagen ligt in het autonome zenuwstelsel. en je lichaam.
Je kunt jezelf niet simpelweg uit een overlevingsreactie “nadenken”.
Daarom richt holistische traumatherapie zich niet alleen op inzicht, maar juist op regulatie van het zenuwstelsel en de nervus vagus.
Binnen lichaamsgerichte traumatherapie wordt het zenuwstelsel geholpen om opnieuw veiligheid te ervaren.
Dat gebeurt stap voor stap. Niet door het lichaam te forceren, maar door veilige ervaringen op te bouwen.
Bij Innerchanges gebeurt dit onder andere via:
Binnen C.M.F.T. – Connect Mirror Focus Neuron Therapie staat deze diepe regulatie van het zenuwstelsel centraal.
Het doel is niet om “symptomen weg te krijgen”, maar om het lichaam te helpen ervaren:
ik hoef niet langer voortdurend te overleven.
Wanneer de nervus vagus meer regulatie ervaart, merken mensen vaak dat:
Niet omdat iemand ineens “genezen” is.
Maar omdat het zenuwstelsel langzaam opnieuw leert wat veiligheid is.
Traumaherstel gaat uiteindelijk niet over het wegdrukken van reacties, maar over het begrijpen van de intelligentie van je eigen lichaam.
Jouw zenuwstelsel probeerde je te beschermen.
Jouw lichaam probeerde te overleven.
En juist daarom vraagt echte herstel niet om harder je best doen, maar om veiligheid, zachtheid en regulatie.
Dat is de kracht van werken met de nervus vagus binnen holistische traumatherapie.
Motivator, Trainer, Ademcoach, Trainingsacteur
I will be back soon
