Gronden betekent, in praktische zin, volledig aanwezig zijn in je lichaam en in het hier-en-nu. Niet zweverig weg, niet opgesloten in je hoofd, maar bewust aanwezig in je lichaam. Veel mensen herkennen gronden in hun lichaam als een gevoel van zwaarte in het bekken. Zwaardere benen en voeten, een ademhaling die vanzelf lager zakt richting de buik. Minder mentale ruis, zover gaande als zelfs stilte in hun hoofd.
Een innerlijk gevoel van: ik ben hier, ik val niet om. Spiritueel wordt gronden vaak ervaren als het laten landen van de ziel in het lichaam, het zakken van energie van het hoofd naar het hart, de buik en uiteindelijk de aarde. Het raakt aan een lichamelijk gevoel van veiligheid, bestaansrecht en een diepere vorm van vertrouwen in het lichaam en het leven.
Voor veel mensen is dat niet vanzelfsprekend. Zeker bij trauma, langdurige stress of overprikkeling verschuift het zwaartepunt van leven naar het hoofd in plaats van de buik. Denken wordt een manier om controle te behouden, om te verklaren, te analyseren en vooruit te lopen op wat eventueel zou kunnen gebeuren. Ondertussen raakt de mens het contact met zijn of haar voelen steeds verder kwijt en dit verdwijnt naar de achtergrond. Soms subtiel, soms in de vorm van duidelijke dissociatie met zichzelf. Het lichaam wordt dan geen plek om te verblijven, maar iets waar je zo min mogelijk bij stil wilt staan.
Psychologisch gezien gaat “uit je hoofd komen” niet over het afwijzen van denken, maar over het herstellen van de natuurlijke volgorde: eerst voelen en ervaren en daarna pas denk Biologisch gezien hoort het denken te volgen op wat het lichaam eigenlijk al weet. Dat vraagt vertraging en bereidheid om sensaties op te merken zoals druk, warmte of spanning, zonder meteen te hoeven begrijpen waar het vandaan komt.
Gronding (en CMFT) - Gronden nodigt uit om lichamelijk aanwezig te blijven bij wat zich aandient, in plaats van er bovenuit te stijgen.
Binnen CMFT krijgt gronden een extra belangrijke rol. CMFT werkt met verbinding, spiegelen en gerichte aandacht. Wanneer je jezelf ziet, of gespiegeld wordt, gebeurt er vrijwel altijd iets in het zenuwstelsel. Emoties kunnen ineens opkomen, spanning kan voelbaar worden, en ook dissociatie wordt vaak zichtbaar.
Zonder gronden kan dat overweldigend zijn en voelt het al snel als een herbeleving. Met gronden ontstaat er innerlijke draagkracht. Je blijft aanwezig in je eigen lichaam terwijl je kijkt naar de ander. Je blijft in contact met de ondergrond onder je voeten, met jezelf en je lichaam en het moment. Spiritueel gezien fungeert gronden hier als een anker, een energetische container, een veilige bedding voor wat alles in je lichaam wat gezien en gevoeld wil worden.
Gronding (en CMFT) kan snel veel inzicht geven. Je ziet patronen, herkent delen van jezelf en begrijpt ineens hoe iets in elkaar zit. Maar inzicht alleen is niet genoeg. Integratie gebeurt pas wanneer het lichaam mee kan doen. Gronden zorgt ervoor dat wat je ziet niet alleen een mentale “aha” blijft, maar daadwerkelijk zakt in je systeem, je lichaam. Zodat bewustzijn kan groeien.
Emoties krijgen de ruimte om te bewegen in plaats van vast te blijven zitten. Je kijkt niet alleen naar jezelf, je belichaamt wat je ziet. Je zou kunnen zeggen dat CMFT de spiegel opent, gronden je aanwezig houdt, het lichaam integreert en de geest volgt waardoor het bewustzijn kan groeien. Zonder gronden zie je veel. Met gronden belichaam je wat je ziet.
Dat verschil is essentieel, want CMFT zonder gronden vergroot de kans op herbeleving, terwijl CMFT mét gronden innerlijke verwerking mogelijk maakt. Met innerlijke verwerking wordt hier lichaamsbewustzijn bedoeld. Wanneer je goed gegrond bent, blijven emoties beweeglijk. Ze kunnen intens zijn, maar overspoelen niet. Je kunt aanwezig blijven bij jezelf zonder jezelf kwijt te raken. Vaak ontstaat er na de intensiteit juist rust, alsof iets afgerond is.
De helende werking van gronden zit diep verankerd in het lichaam. Veel traumatische ervaringen zijn ontstaan op momenten waarop het lichaam geen veilige plek was om aanwezig te blijven. Het zenuwstelsel leerde toen dat weggaan veiliger was dan aanwezig blijven. Gronden keert dit leerproces langzaam en respectvol om. Door aanwezig te blijven terwijl er iets gevoeld wordt, leert het lichaam iets nieuws: ik kan dit voelen er bewust bij aanwezig blijven. Heling gebeurt hier niet via inzicht, maar via het ervaren van lichamelijke veiligheid terwijl er een gevoel is. Dat raakt aan diepe, vaak pre-verbale lagen van het zenuwstelsel die hierdoor leren te reguleren.
Wanneer men gegrond aanwezig, ontstaat er ruimte tussen prikkel en reactie in het lichaam. Het zenuwstelsel hoeft niet automatisch te schieten in vechten, vluchten, bevriezen, pleasen of dissociëren. In die ruimte ontstaat keuze, regulatie en lichamelijk zelfcontact. Je reageert minder vanuit overleving en meer vanuit lichamelijke aanwezigheid.
Ook emoties veranderen van kwaliteit wanneer ze gegrond mogen bewegen. In plaats van te blijven rondcirkelen in het hoofd of zich vast te zetten in het lichaam, krijgen ze een begin, een midden en een einde. Verwerking wordt dan vaak voelbaar als zuchten, trillen, warmte, zachter worden of een gevoel van ruimte na intensiteit. Het lichaam rondt af wat ooit is blijven hangen.
Gronding (en CMFT) - Gronden is daarin geen prestatie en geen truc die je perfect moet uitvoeren. Het is een het verbeteren relatie met jezelf. Soms betekent het niet meer dan één ademhaling lager in je buik, of het voelen van je voeten terwijl een deel van jou liever zou verdwijnen. Je staat jezelf toe te blijven. Dat, op zichzelf, is vaak al een helende ervaring.
In combinatie met Gronding (en CMFT) is gronden daarom niet optioneel, maar essentieel. Het verbindt bewustzijn met het fysieke lichaam. Het maakt iets ervaren en voelen in je lichaam veilig en laat inzicht werkelijk landen in het lichaam. Het maakt het verschil tussen jezelf zien en waarlijk gezien worden.
Wanneer je wakker wordt, is de wereld nog stil. De dag heeft je nog niets gevraagd. Er is nog geen moeten, geen planning, geen verwachtingen. Alleen jij, je adem en het zachte ontwaken van je lichaam. Dit moment is heilig. Dit is jouw ruimte om langzaam te landen, om te voelen, om weer thuis te komen in jezelf. Voordat je in je hoofd schiet, voordat gedachten je meenemen in alles wat moet of hoort.
Voor je je telefoon pakt om te checken wie je bericht heeft, mag je eerst zakken. In je lichaam. In je adem. In je hart. Liefdevol en zonder haast. Alsof je jezelf zachtjes wakker kust in plaats van wakker schudt. Deze routine is geen prestatie. Geen to-do. Geen nieuwe druk. Het is een uitnodiging. Om te vertragen. Om te luisteren. Om jezelf te ontmoeten zoals je nu bent. Met alles wat er is. Met alles wat er nog mag ontstaan.
Hier begint jouw dag. Niet in je hoofd, maar in verbinding met jezelf en je lichaam.
Wakker-word-routine, van je hoofd naar je lichaam - Gronding (en CMFT):
Wanneer je wakker wordt, neem dan eerst een moment. Je hoeft nog niets. Je mag er gewoon zijn. Laat de dag nog even wachten.
1. Zet je voeten op de grond
Voel hoe de vloer je draagt. Laat je voeten echt contact maken met de aarde. Dit is je anker. Dit is waar je lichaam thuiskomt.
2. Breng je aandacht naar je voeten
Laat je gedachten zachtjes op de achtergrond vervagen. Je hoeft ze niet weg te duwen, alleen niet te volgen. Verplaats je aandacht naar je voeten. Voel ze. Merk de warmte, de druk, de aanwezigheid.
3. Span je tenen 20 keer aan en laat los
Stel je voor dat je met je tenen iets vastpakt.
Span aan… en laat los.
Span aan… en laat los.
Herhaal dit rustig ongeveer 20 keer, in je eigen tempo.
4. Voel wat dit met je doet
Door deze bewegingen geef je je zenuwstelsel het signaal dat je lichamelijk veilig bent, gegrond en stabiel aanwezig. Je lichaam mag ontspannen. Je activeert je bloedsomloop, je energie gaat stromen, en je aandacht zakt uit je hoofd naar je lichaam. Zo beweeg je zachtjes van angst naar verbinding met de realiteit, van denken naar voelen, van overleven naar lichamelijke, bewust aanwezig zijn.
5. Adem naar je buik
Adem rustig in…
en adem langzaam uit…
Laat je adem naar je buik zakken.
Nog een keer. In… en uit…
Alsof je jezelf van binnenuit wiegt.
Met deze eenvoudige bewegingen vertel je jezelf elke ochtend opnieuw:
Ik ben hier. Ik word ondersteund. Ik ben veilig. Ik mag landen in mijn lichaam en ik ben precies goed zoals ik ben.
Stress is geen teken dat er iets mis is met je.
Stress is het lichaam dat zegt: “Ik moet je beschermen.”
In CMFT-taal is stress geen vijand, geen fout en geen emotie die weg moet.
Het is een zenuwstelsel in waakstand.
Je lichaam stelt voortdurend maar één vraag:
“Ben ik veilig?”
Als het antwoord misschien niet is, gaat stress aan.
Dat kan gebeuren door echt gevaar, maar net zo goed door een blik, een conflict, een moeilijke mail, of de angst om niet goed genoeg te zijn. Je lichaam maakt geen onderscheid tussen een tijger en emotionele dreiging. Voor het zenuwstelsel is dreiging gewoon dreiging. En dus bereidt het zich voor. Niet omdat je zwak bent, maar omdat je systeem wil overleven.
Wanneer stress opkomt, denkt het lichaam niet in woorden.
Het handelt.
Het zegt: “Ik moet iets doen.”
Dat “iets” ziet er meestal uit als:
Dit zijn geen karaktertrekken.
Het zijn biologische beschermingsmechanismen.
Belangrijk in CMFT: stress ontstaat vaak in contact.
Niet alleen door wat er gebeurt, maar door wat er tussen mensen kan gebeuren.
Een spanning in de relatie.
Een onzekerheid over of je er wel of niet mag zijn.
Een oude ervaring die aangeraakt wordt in je systeem (lees lichaam)
Stress gaat zelden alleen over het moment.
Het gaat over veiligheid in verbinding.
Wanneer stress oploopt, verliezen we verbinding met ons lichaam, met de ander en met het hier-en-nu. We gaan reageren in plaats van voelen. Handelen in plaats van aanwezig zijn. Het hoofd/ego neemt het over, de sensaties het lichaam wordt genegeerd, en de ander voelt verder weg. De amygdala in de hersenen, het ego, neemt het over samen met de gevoelens van spanning. Dit tezamen creëert een tunnelvisie en vele primaire reacties in het lichaam. Dat is het moment waarop veel mensen denken en besluiten het op te moeten lossen, of naar bovenstaande overlevingsmechanismes te handelen. Maar stress wil geen oplossing. Stress wil gezien worden.
Daarom begint CMFT altijd met Connect.
Niet: wat moeten we doen?
Maar: ben je hier alleen in?
Wanneer iemand vertraagt, afstemt en benoemt wat er gebeurt
“Ik merk dat dit spanning oproept” krijgt het zenuwstelsel een ander signaal: Ik ben niet alleen.
En dat is regulerend.
Vertragen verlaagt stress.
Benoemen haalt vaagheid weg.
Aanwezigheid en verbinding brengt het systeem uit alarm.
In CMFT wordt stress niet weggemaakt.
Het wordt gedeeld in verbinding.
De volgende beweging is Mirror.
Wanneer stress gespiegeld wordt “Dit is veel voor je” hoeft het zenuwstelsel niet harder te schreeuwen.
Spiegelen zegt niet dat het probleem weg is.
Het zegt: je ervaring klopt en je bent niet alleen.
Dat:
Stress die gezien wordt, hoeft zich niet te bewijzen. Want hij wordt erkent in het lichaam in verbinding met de ander.
Stress maakt alles tegelijk belangrijk.
Alles voelt urgent. Alles trekt.
Focus doet het tegenovergestelde.
Eén gevoel.
Eén moment.
Eén sensatie.
Niet het hele verhaal, maar dit stukje.
Niet alles dragen, maar dit in het nu moment.
Wanneer de aandacht begrensd wordt “Waar voel je de spanning het sterkst?” kan het systeem zakken omdat er erkenning is die deze focus brengt.
Focus voorkomt dus overweldiging.
Het brengt het lichaam terug in het hier-en-nu en het bewustzijn in dit moment. Waardoor het ego zijn overlevingsmechanismes kan laten zakken. Het lichaam naar een nulstaat in gevoel kan gaan en kan beginnen met ontladen. Dit uit zich vaak in trillen.
Veel relationele stress gaat niet over het conflict zelf, maar over de onderliggende vragen:
Ben ik veilig bij jou?
Ben ik belangrijk?
Ga je weg als het moeilijk wordt?
Relationele stress met bovenliggende vragen vindt vaak zijn oorsprong in de vroege jeugd. Doordat het kind een onveiligheid heeft ervaren. Bijvoorbeeld een ouder die is weggegaan toen het moeilijk werd. Het kind zich een moment niet belangrijk heeft gevoeld. In CMFT leren partners stress herkennen als signaal, niet als aanval.
Niet: jij bent het probleem,
maar: de stress staat tussen ons.
Samen reguleren in plaats van elkaar bestrijden is de verbindende oplossing.
In CMFT betekent liefde niet fixen of forceren.
Liefde betekent blijven, afstemmen en aanwezig zijn. Een kalme, beschikbare ander is vaak krachtiger dan duizenden technieken. Omdat het zenuwstelsel niet kalmeert door logica, maar door veiligheid. Dat is geen psychologie. Dat is biologie. En de biologie is altijd sterker en aanweziger in het moment dan de psychologie. Zeker als je het combineert met bewustzijn.
Stress wil eigenlijk afgerond worden.
Vroeger was het simpel. Gevaar is actie, actie is ontlading, ontlading is rust.
In het hedendaagse leven kunnen we eigenlijk stellen dat we bijna altijd onder hoogspanning staan. Omdat we resultaat georiënteerd zin in ons handelen, houden we de lastige spanning binnen en gaan we door. Het lichaam blijft “aan”, ook als het gevaar voorbij is. Stress is dan als een rookmelder die blijft afgaan. Niet omdat er nog brand is, maar omdat niemand het lichaam heeft gerustgesteld.
Stress is geen vijand maar een signaal. Het vraagt niet om controle maar om verbinding. Stress zakt wanneer het zenuwstelsel zich gezien voelt. CMFT helpt stress te dragen, te spiegelen en te begrenzen, zodat er weer ruimte komt voor keuze, voelen en contact. Stress is geen emotie en geen zwakte. Het is een biologisch overlevingssysteem dat maar één ding wil weten. “Ben ik veilig?”. Soms is het krachtigste antwoord daarop gewoon een aanwezige ander die blijft.
In een tijd waarin de wereld steeds sneller beweegt en meningen vaak luider klinken dan stemmen van begrip, staat één menselijke kwaliteit onder druk én tegelijk centraal: compassie. Technologie verbindt ons in seconden, maar echte nabijheid lijkt soms, in dit moment, verder weg dan ooit. Juist daarom is compassie geen bijzaak, maar een bewuste keuze.
Compassie is meer dan sympathie of medelijden. Het is het vermogen om de pijn, vreugde, kwetsbaarheid of worsteling van een ander werkelijk te zien, zonder oordeel, zonder haast. Het is de herkenning die zegt: jij bent zoals ik, en ik ben zoals jij. Vanuit die herkenning ontstaat de bereidheid om aanwezig te zijn, om te helpen, of om er soms simpelweg bij te blijven.
Compassie is geen modewoord.
Het is een herinnering aan wat ons mens maakt wanneer rollen, verwachtingen en overtuigingen even wegvallen.
Compassie wordt vaak gezien als iets zachts of sentimenteels, iets wat thuishoort in persoonlijke relaties of spiritualiteit, maar minder in de “echte wereld”. In werkelijkheid vraagt compassie juist kracht, moed en bewustzijn.
Het vraagt dat je even uit je eigen verhaal stapt en ruimte maakt voor dat van een ander.
Dat je niet automatisch reageert vanuit angst, defensie of ego, maar kiest voor menselijkheid.
Dat je verbinding verkiest boven gelijk willen hebben.
Compassie:
In organisaties waar compassie wordt geleefd, ontstaat veiligheid en vertrouwen. In gezinnen waar compassie vanzelfsprekend is, wordt liefde een dagelijkse taal. En in mensen die voor compassie kiezen, groeit het besef dat we niet zijn gemaakt om alleen te overleven, maar om samen te leven.
Een vaak vergeten, maar misschien wel meest essentiële vorm van compassie is zelfcompassie. We kunnen mild zijn voor anderen en tegelijkertijd hard voor onszelf. We leggen de lat hoog, zijn streng, kritisch en verwachten dat we alles aankunnen, zelfs wanneer het te veel is.
Zelfcompassie betekent:
Wie met mildheid naar zichzelf leert kijken, creëert ruimte. Ruimte om te ademen, te groeien en er ook werkelijk voor anderen te zijn. Zo groeit compassie van binnenuit als een licht dat vanzelf verder schijnt.
Compassie hoeft niet groots te zijn om een groot verschil te maken. Het leeft in kleine, bewuste keuzes die zachtheid brengen in een wereld die soms ruw aanvoelt.
In een samenleving die snelheid beloont boven aandacht en meningen boven menselijkheid, is compassie bijna een stille vorm van rebellie.
Compassie is geen luxe. Het is een noodzaak.
Het is een stille kracht die muren afbreekt, harten opent en ons herinnert aan wat ons verbindt.
Soms voel je het meteen.
De spanning in een ruimte.
Het verdriet in iemands ogen.
De onrust in iemands lichaam.
Zonder dat er één woord wordt gezegd, weet je: hier gebeurt iets.
Dat is geen toeval. Dat is je brein dat afstemt.
De stille taal van verbinding
Mensen zijn sociale wezens. We zijn van nature afgestemd op elkaar. Ons zenuwstelsel leest voortdurend signalen: gezichtsuitdrukkingen, lichaamshouding, ademhaling, beweging. Vaak zonder dat we het bewust doorhebben. Een belangrijk systeem dat hieraan bijdraagt, is het spiegelneuronsysteem.
Neuronen (zenuwcellen) zijn gespecialiseerde cellen die informatie verwerken en doorgeven in je zenuwstelsel. Alles wat je denkt, voelt, onthoudt of doet, van een herinnering tot het bewegen van je vingers, gebeurt dankzij neuronen.
Een menselijk brein bevat ongeveer 86 miljard neuronen. Elk neuron kan met duizenden andere neuronen verbonden zijn. Dat maakt het brein absurd complex (en indrukwekkend).
Een neuron bestaat grofweg uit vier delen:
Neuronen communiceren in twee stappen.
Bekende neurotransmitters zijn:
Er zijn verschillende types, met elk hun eigen rol:
Leren en geheugen ontstaan doordat verbindingen tussen neuronen veranderen. Dit heet synaptische plasticiteit.
“Neurons that fire together, wire together.”
Daarom werken herhaling en oefening zo goed.
Lang dacht men dat neuronen niet vernieuwd worden. Nu weten we:
Spiegelneuronen zijn hersencellen die actief worden wanneer je zelf iets doet,
én wanneer je iemand anders diezelfde handeling ziet doen. Zie je iemand huilen, dan worden in jouw brein deels dezelfde netwerken actief alsof jij zelf verdriet ervaart.
Zie je iemand lachen, dan ontspant je lichaam vaak vanzelf mee.
Spiegelneuronen vormen daarmee een neurobiologische basis voor:
Ze zorgen ervoor dat we elkaar kunnen voelen, vaak zonder woorden.
Spiegelneuronen (en CMFT) - Wat spiegelneuronen precies doen (en wat niet)
Neurowetenschappelijk gezien spiegelen spiegelneuronen vooral actie: beweging, houding, intentie.
Ze coderen geen emoties op zichzelf, maar zetten het lichaam klaar voor een overeenkomstige staat.
Bijvoorbeeld:
Spiegelneuronen wekken dus geen emotie op, maar bereiden het lichaam voor om mee te bewegen.
Dat maakt ze krachtig, maar ook beperkt.
Empathie bestaat namelijk uit meerdere lagen:
Spiegelneuronen zijn de ingang, niet het hele proces. Spiegelneuronen zijn zo belangrijk omdat ze ons, in een veilige, afgestemde omgeving, helpen spiegelneuronen om emoties te reguleren, sociale signalen te leren lezen, ons begrepen te voelen en vertrouwen op te bouwen. Maar wanneer iemand opgroeit met langdurige stress, emotionele onveiligheid, trauma of verstoorde hechting, kan dit natuurlijke afstemmingssysteem ontregeld raken. Dat kan zich uiten als snel overspoeld raken door emoties van anderen, je juist afsluiten en weinig voelen, verbinding als spannend of verwarrend ervaren en moeite hebben om jezelf of anderen echt te begrijpen. Niet omdat je “kapot” bent, maar omdat je zenuwstelsel zich ooit heeft aangepast om te overleven.
Spiegelneuronen (en CMFT) - Wat is Connect Mirror Neuron Focus Therapy (CMFT)?
Connect Mirror Neuron Focus Therapy (CMFT) is een therapievorm die bewust werkt met dit afstemmingssysteem.
Niet door het te forceren, maar door veilige, belichaamde verbinding centraal te stellen. Het uitgangspunt is eenvoudig, maar diepgaand. Veel psychische en relationele problemen ontstaan niet alleen in mensen, maar tussen mensen.Wanneer verbinding verstoord raakt, door trauma, onveilige hechting, afwijzing, verwaarlozing of langdurige stress, kan afstemming onder druk komen te staan. CMFT richt zich op het herstellen van die afstemming, in het hier en nu.
Spiegelneuronen (en CMFT) -Wat gebeurt er in CMFT op spiegelneuron-niveau?
Lichaamssynchronie
Wanneer therapeut en cliënt subtiel afstemmen in ademhaling, tempo, microbewegingen ontstaat timing-overeenstemming. Het voelt alsof het klopt. Alsof je niet alleen bent in je ervaring.
Gezichtsuitdrukking
Het gezicht is een krachtige sociale spiegel. Subtiele mimiek activeert motorische patronen en beïnvloedt adem en spierspanning.
Het brein voorspelt: deze ander is afgestemd. Dat kan dreiging verlagen.
Oogcontact
Oogcontact versterkt sociale signalen en verhoogt arousal. Voor sommige mensen voelt dit verbindend, voor anderen overweldigend. In CMFT wordt hier zorgvuldig en afgestemd mee gewerkt. Spiegelneuronen spelen hierin een rol, maar regulatie gebeurt altijd in samenhang met het hele zenuwstelsel. Herstel is geen “reparatie”. Spiegelneuronen worden niet uitgezet, ze raken niet kapot. Ze hoeven niet opnieuw “geactiveerd” te worden.
Wat wél gebeurt bij onveiligheid is dat resonantie wordt onderdrukt, afstemming wordt vermeden en het systeem beschermt zichzelf. In veilige interactie gebeurt iets anders. Dan neem die onderdrukking af, mag resonantie weer ontstaan en voelt verbinding minder bedreigend. Dat voelt als herstel, maar is eigenlijk ontremming: ruimte maken voor wat er al is.
Spiegelneuronen (en CMFT) - Waarom CMFT soms diep raakt
CMFT werkt niet via uitleg of analyse alleen. Het spreekt het lichaam aan vóór de woorden. Het sociale brein reageert snel op synchronie en veiligheid. Spiegelneuronen maken dit snel, non-verbaal en diep voelbaar. Ze openen de deur.
Maar de echte verandering ontstaat door veiligheid, context en herhaalde ervaring.
In CMFT dragen spiegelneuronen bij aan lichamelijke resonantie, timing en gevoelde afstemming.
Maar heling ontstaat niet door één mechanisme.
Heling ontstaat in ontmoeting.
In afgestemde aanwezigheid.
In het langzaam opnieuw ervaren:
ik ben hier, en ik word gevoeld.
Misschien is dat waar verbinding begint.
CMFT - Connect Mirror Neuron Focused Therapy is een vrij nieuwe, nog weinig bekende therapievorm die niet hetzelfde is als Cognitive Model Focused Therapy (ook afgekort als CMFT).
Er zijn verschillende therapievormen mogelijk ter verwerking van trauma.
EMDR: EMDR is gebaseerd op vele therapeutische technieken. EMDR wordt vaak toegepast om de vastgelopen verwerking van traumatische ervaringen weer op gang te brengen. Er is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit bij met name PTSS. Systematische reviews tonen aan dat de werkzaamheid van EMDR voldoende vaststaat.
NEI: Met Neuro Emotionele Integratie, in het kort NEI, vind je de oorsprong van de disbalans die tot je klachten heeft geleid. Je gaat naar de oorzaak van je klachten en herstelt de balans. Oude patronen laat je los, waardoor symptomen zoals fysieke, emotionele, mentale en energetische klachten verdwijnen. Lange praatsessies zijn niet nodig. Ook herbeleving van trauma’s hoeft niet. De kracht van NEI is dan ook dat je snel tot de kern van het probleem komt.
EFT: In de energiepsychologie wordt elk probleem aangepakt door het te scheiden in specifieke herinneringen en deze weer onder te verdelen in aspecten. Aspecten zijn alle delen of details van een probleem. Dit kunnen symptomen zijn, lichamelijke sensaties, alle zintuigelijke waarnemingen, emoties en gevoelens, triggers, maar ook oordelen. Alle aspecten moeten apart worden behandeld en systematiek is zeer belangrijk.
Shocktherapie (ook wel Elektroconvulsietherapie genoemd): Elektroconvulsietherapie (ECT), is een behandeling van patiënten waarbij door middel van het opwekken van een epileptisch insult, uitgelokt door een stroomstoot door het hoofd, getracht wordt bepaalde psychiatrische aandoeningen te behandelen.
CMFT (Connect Mirror Neuron Focus Therapy) is een behandelmethode die primair staat voor verwerking van trauma.
Hoewel allemaal effectieve vormen van therapie. Ben ik van mening dat CFMT de best mogelijke vorm van traumaverwerking is.
Trauma ontstaat meestal op momenten waarop een ervaring té overweldigend is om op dat moment volledig te doorvoelen of te verwerken. Het zenuwstelsel schiet dan in een overlevingsreactie (vechten, vluchten of bevriezen) en de emotie of overtuiging die met dat moment samenhangt (zoals angst, schaamte, machteloosheid of schuld) wordt als het ware opgeslagen in het lichaam. Prachtig geregiseert door je ego, omdat je dit namelijk nodig hebt om te overleven in een spanningsvolle situatie. Dit is tevens ook de reden dat wanneer je een soortgelijke situatie ervaart je ego direct deze emoties omhoog laat komen ondanks dat de situatie compleet anders is.
Omdat het toen te veel was, wordt die energie “ingekapseld”: het lichaam onthoudt wat het hoofd is vergeten. Daardoor kunnen we later in het leven op vergelijkbare situaties reageren met een intensiteit die niet helemaal “klopt” met het moment nu. Het oude, onverwerkte stuk wil nog steeds gezien en gevoeld worden.
Je kunt trauma dus zien als een bevroren stukje levensenergie: een deel van jou dat vastzit in het verleden en wacht op erkenning. Zodra dat stuk met veiligheid, aandacht en compassie wordt aangeraakt, via bijvoorbeeld lichaamsgerichte therapie, ademwerk, somatic experiencing, zachte mindvolle aanwezigheid en CMFT, kan het zich ontladen.
Dan komt er letterlijk ruimte vrij in je systeem: meer ontspanning, meer levenslust, meer vrijheid om te voelen en te handelen zoals jij werkelijk wilt. Je bent dus jouw emoties aan het "co-reguleren" op een volwassen, gezonde manier.
Waarom CMFT - Connect Mirror Neuron Focused Therapy als traumaverwerking?
Traumaverwerking bij CMFT gebeurt in verbinding tussen cliënt en hulpverlener, waarbij beiden zich focussen op de lichaamssensaties van de cliënt zonder dat cliënt in het trauma hoeft te gaan. Bij deze hulpverleningsvorm vertelt de cliënt wat hij/zij wil verwerken en de spiegelneuronen van de hulpverlener bewerken de nodige compassie voor de cliënt. Hierdoor en door de rust van de hulpverlener, die in diens ogen gelezen wordt, kan de cliënt optimaal processen, zodat wat vast zit weer kan stromen en de klachten kunnen verminderen en vaak ook verdwijnen.
CMFT onderscheidt zich door de mogelijkheid van behandeling voor mensen met hechtingsproblemen en preverbaal (dus voor het vermogen om te praten) en vroegkinderlijk trauma. De meeste trauma's later ervaren in het leven zijn in essentie terug te herleiden naar de disfunctionele pre-verbale periode die hieraan ten grondslag ligt. Veelal kunnen we nieuwe hoop bieden, bij mensen die medicatie & acceptatie als enigste optie nog hadden.
De naam verwijst naar het gebruik van spiegelneuronen (mirror neurons) in het begrijpen en behandelen van emotionele en relationele problemen.
Spiegelneuronen zijn speciale hersencellen die actief worden:
Bijvoorbeeld: als je iemand ziet huilen, worden in jouw brein dezelfde emotionele netwerken gedeeltelijk actief alsof jij zelf verdriet voelt.
Dit is de neurobiologische basis van empathie, verbinding en leren door observatie.
Connect Mirror Neuron Focus Therapy is een therapievorm die deze spiegelneuronmechanismen bewust inzet om emotionele verbinding, empathie en zelfbewustzijn te herstellen of versterken.
Het uitgangspunt is:
Veel psychische en relationele problemen komen voort uit een verstoorde verbinding tussen mensen. Vaak omdat de natuurlijke spiegelneuronsystemen niet goed “afgesteld” zijn door stress, trauma of hechtingsproblemen.
De therapie richt zich dus op het herstellen van die verbinding. Zowel tussen therapeut en cliënt, als binnen de cliënt zelf.
Wat is het principe van CMFT?
Connect Mirror Neuron Focus Therapy wordt vooral toegepast bij:
Hoe kan een sessie eruit zien:
Bijvoorbeeld:
De cliënt vertelt over een verdrietige gebeurtenis.
De therapeut vertraagt, ademt rustig mee, en spiegelt mild de emotie in stem en houding.
Hierdoor voelt de cliënt zich “begrepen zonder woorden” wat het brein gebruikt om oude pijn te helen.
Heb je vragen? Of wil je graag meer informatie? Neem dan contact met mij op.
Zou jij je ervaringen met CMFT willen delen? Dat was de vraag die ik van Erik kreeg.
Mijn eerste ingeving was, natuurlijk wil ik dat wel, zoiets bijzonders wil ik wel delen.
Dacht ik…
Totdat ik begon te schrijven, terugdacht aan de CMFT sessies en hoe ik die ervaren had. Wat had ik nou precies ervaren? Hoe omschrijf je een ervaring die vooral bestaat uit gevoelens? Die het grootste deel van de sessie ‘all over the place’ zijn. Maar nadien gek genoeg uiteindelijk allemaal op zijn plek vallen en je een gevoel geven van ik ben gezien, gevoeld en begrepen.
Het intensieve oogcontact, wat in eerste instantie, voor mij, enorm beangstigend was, maar wat mij tijdens de sessie eigenlijk alleen maar een gevoel van verbinding gaf, van geborgenheid en van veiligheid. Als een knuffel zonder echt fysiek contact. Het gevoel dat je er niet alleen voor staat, dat je geheimen veilig zijn, dat je je niet meer hoeft te verstoppen, niet meer in gevaar bent.
Datzelfde oogcontact zorgt ervoor dat je openbreekt van binnen, alsof die goed en vooral stevig opgebouwde muur van zelfbescherming langzaam wordt afgebroken en je gevoelens naar de oppervlakte komen. Dat je ze nogmaals mag voelen maar dan in een veilige geborgen omgeving waarin niets moet, maar alle gevoel er mag zijn. Het goede en het (hele) slechte.
In mijn geval ging dit samen met een lichaam dat ongecontroleerd begon te trillen, ongecontroleerd snikken en een zee aan andere emoties die de overhand namen. Maar juist omdat ik niet alleen was, en belangrijker nog, mij niet alleen voelde, kregen deze emoties nu de kans om zich veilig te kunnen uiten.
En dat deden ze, in alle hevigheid! En op de momenten waarop het me echt te eng werd stuurde Erik mij door middel van het oogcontact oneindig veel liefde toe, warmte, geborgenheid, veiligheid, steun. Dat alles in een blik, een intense blik waarin je samen met je eigen angst ook de liefde kan lezen. Waarvan ik later leerde dat dit de liefde voor mijzelf was wat ik voelde, de spiegeling van mijn eigen gevoel.
Aan het einde van de sessie(s) was ik op, leeg, moe, maar ook eindelijk rustig, ik mocht weer ademen, ik kón weer ademen.
Ik besefte me, ik hoef niet meer te vechten.
Nadien voelde het alsof er eindelijk ruimte in mij was ontstaan. Niet alleen in mijn hoofd, maar ook in mijn lijf. Alsof de storm die er eigenlijk altijd was, nu was gaan liggen. In het afgelopen jaar is er van alles voorbij gekomen, herinneringen, emoties, vermoeidheid, maar ook momenten waarop er ineens van alles op z’n plek viel, dat ik stukjes van mezelf terugvond die ik (te) lang kwijt was geweest. Alsof ik ineens begreep waar mijn valkuilen vandaan kwamen.
Ik begon mezelf weer te herkennen. Niet de versie die ik mezelf had geleerd te zijn maar de echte, kwetsbare, pure ik. Die ergens eigenlijk veel sterker is dan de stoere versie die ik had gedacht te moeten zijn.
Soms voelt het nog vreselijk verwarrend en is het alsof ik weer terugval in oude patronen.
Maar waar ik vroeger direct zou verdwijnen in angst of de dwang tot controle, kan ik nu blijven ademen. Dat betekent niet dat ik de angst of de emotie niet meer voel. Maar ik weet nu wat het is en misschien nog wel belangrijker, ik weet ook dat ik het aankan. Dat ik het mag voelen, er zelfs even in mee kan gaan maar ook dat het me niet meer verslind. Dat ik er niet aan onderdoor ga. Maar dat het gewoon een stukje van mezelf is dat op dat moment even een beetje extra liefde nodig heeft.
Ook het gevoel van verbinding uit de sessies blijft ergens sluimeren. Alsof ik diep van binnen weet dat ik veilig ben, ook als ik me even niet zo voel.
Het besef dat ik kan blijven ademen, wat er ook gebeurt, geeft me kracht en rust tegelijk.
Ik hoef niet meer te vluchten voor wat ik voel. Gek genoeg, vluchten voelt nu meer beangstigend dan erbij blijven en voelen wat er is.
Ik voel me gegrond, steviger in mijn schoenen.
CMFT heeft me niet alleen geholpen oude pijn te doorvoelen, maar het heeft mij ook geleerd dat ik mezelf kan dragen. Dat ik veilig ben, zelfs in mijn eigen emoties.
Het maakt het leven nog steeds niet altijd makkelijker, maar wel een stuk echter.
(Mariska)
Motivator, Trainer, Ademcoach, Trainingsacteur
I will be back soon
